Herdenken, gedenken en nadenken

ALLERZIELEN IN EPPEGEM

Herinneren, herdenken en verhalen bewaren

Zondag 1 november 2026 – Eppegem

Een namiddag en avond rond herinnering, funerair erfgoed en dorpsgeschiedenis

Op zondag 1 november brengt Heemkring de Semse in Eppegem een bijzonder programma rond Allerheiligen en Allerzielen. Het wordt een dag waarop niet alleen de overledenen worden herdacht, maar ook hun verhalen worden verteld.

Begraafplaatsen zijn immers meer dan plaatsen waar mensen begraven liggen. Ze vormen een bijzonder soort historisch archief. Grafstenen, namen, foto’s en herinneringen vertellen het verhaal van families, dorpsgemeenschappen en van de gebeurtenissen die een dorp door de jaren heen hebben getekend.

Met ‘Allerzielen in Eppegem’ wil Heemkring de Semse die verhalen opnieuw tot leven brengen.


TWEE BEGRAAFPLAATSEN, TWEE VERHALEN

De namiddag begint om 14.00 uur met doorlopende rondleidingen op twee begraafplaatsen in Eppegem. Bezoekers kunnen vrij aansluiten; vooraf inschrijven is niet nodig.

De oude begraafplaats aan de kerk

Aan de kerk van Eppegem neemt Axel Nees bezoekers mee door de geschiedenis van het oude kerkhof.

Aan de hand van grafstenen, graftekens en funerair erfgoed wordt verteld over de mensen die hier begraven liggen en over de manier waarop vorige generaties met de dood en met het herdenken van hun overledenen omgingen.

De rondleiding gaat onder meer in op:

  • de geschiedenis van het kerkhof en de kerk;
  • bijzondere grafstenen en grafzerken;
  • funerair erfgoed;
  • vroegere begrafenisgebruiken;
  • de verhalen achter enkele graven.

Zo wordt het kerkhof een plaats waar de geschiedenis van Eppegem letterlijk leesbaar wordt.

De militaire begraafplaats

Op de Militaire Begraafplaats aan de Brusselsesteenweg gidst Didier Rombaut de bezoekers langs de graven van Belgische militairen die tijdens de Eerste Wereldoorlog het leven verloren.

De begraafplaats herinnert aan een periode waarin ook Eppegem zwaar werd getroffen door de oorlog.

Achter iedere grafsteen schuilt een persoonlijk verhaal: een naam, een leeftijd, een afkomst en een leven dat abrupt werd afgebroken.

De rondleiding wil daarom niet alleen informatie geven over de Eerste Wereldoorlog, maar vooral de mens achter de naam op de grafsteen opnieuw zichtbaar maken.

De rondleidingen lopen van 14.00 tot 16.30 uur en zijn doorlopend toegankelijk.


17u – EEN BIJZONDERE HERDENKINGSVIERING

Om 17.00 uur wordt het programma voortgezet in de Sint-Clemenskerk van Eppegem.

Tijdens deze bijzondere viering wordt stilgestaan bij vier dorpsgenoten die een bijzondere plaats innemen in de herinnering van de Eppegemse gemeenschap:

Koster Nees – Yentl – Merel – Sofie

Familie en vrienden brengen tijdens de viering een persoonlijke hulde aan deze vier mensen. Elk van hen heeft op zijn of haar eigen manier een betekenis gehad voor Eppegem en heeft sporen nagelaten in het leven van anderen.

Hun verhalen vormen het hart van de viering.

Tegelijkertijd is deze herdenking veel ruimer. De vier persoonlijke getuigenissen worden een hommage aan alle overleden Eppegemenaren: mensen die ooit deel uitmaakten van het dorpsleven en van wie de herinnering vandaag nog voortleeft bij familie, vrienden en dorpsgenoten.

De viering wordt muzikaal opgeluisterd door leden van het Bachkoor.

Naast muziek en persoonlijke getuigenissen zijn er ook projecties, poëzie en andere passende bijdragen.


18u – HERINNERINGEN IN BEELD

Na de viering blijft de kerk nog even open.

Bezoekers kunnen er een kleine tentoonstelling bekijken met:

  • projectie van oude foto’s van de kerk van Eppegem en beelden uit periodes waarin het kerkgebouw en het dorp woelige tijden beleefden;
  • oude rouwprentjes;
  • documenten en herinneringen die een beeld geven van vroegere generaties.

De tentoonstelling sluit aan bij de centrale gedachte van de dag: herinneringen bewaren voordat ze verdwijnen.

Bezoekers krijgen bovendien de gelegenheid om bij een drankje na te praten en herinneringen met elkaar te delen.


MEER DAN EEN HERDENKING

Met deze activiteit wil Heemkring de Semse verschillende vormen van erfgoed samenbrengen.

Funerair erfgoed, omdat begraafplaatsen en grafmonumenten waardevolle historische bronnen zijn.

Lokale geschiedenis, omdat achter namen en monumenten de geschiedenis van Eppegem en zijn inwoners schuilgaat.

Mondelinge geschiedenis, omdat persoonlijke herinneringen van familieleden en vrienden een unieke inkijk geven in het leven van mensen.

En vooral: menselijke herinnering.

Want erfgoed gaat niet alleen over gebouwen, voorwerpen en documenten. Het gaat ook over mensen. Over wie ze waren, wat ze betekenden voor anderen en hoe hun verhalen deel blijven uitmaken van een gemeenschap.

“Een grafsteen vertelt wie iemand was. Een herinnering vertelt waarom iemand nooit vergeten wordt.”

Dat vormt de rode draad doorheen de activiteiten van 1 november.


PROGRAMMA

Zondag 1 november 2026 – Eppegem

14.00 – 16.30 uur

Doorlopende rondleidingen

Begraafplaats Eppegem – aan de kerk
Rondleiding funerair erfgoed en geschiedenis van het kerkhof
Gids: Axel Nees

Militaire Begraafplaats – Brusselsesteenweg 326-334, Eppegem
Rondleiding langs de graven van Belgische militairen uit de Eerste Wereldoorlog
Gids: Didier Rombaut

Voor de rondleidingen is reserveren niet nodig.


17.00 uur

Herdenkingsviering – Sint-Clemenskerk Eppegem

  • muzikale omkadering door leden van het Bachkoor;
  • persoonlijke hulde aan Koster Nees, Yentl, Merel en Sofie;
  • projecties;
  • voordrachten en poëzie;
  • herdenking van alle overleden Eppegemenaren.

18.00 uur

Tentoonstelling en ontmoeting

In de kerk:

  • projectie oude foto’s van de kerk van Eppegem en beelden uit woelige tijden;
  • verzameling rouwprentjes;
  • gelegenheid tot napraten bij een drankje.

EEN SAMENWERKING VAN VEEL PARTNERS

Deze bijzondere herdenkingsdag komt tot stand dankzij de samenwerking van:

  • Heemkring de Semse
  • Vrienden van de Militaire Begraafplaats
  • Kerk aan de Zenne
  • Gemeente Zemst
  • Provincie Vlaams-Brabant
  • Open Oog
  • Ouders van Verongelukte Kinderen

De samenwerking tussen erfgoedverenigingen, lokale organisaties, de kerk, de gemeente en nabestaanden maakt het mogelijk om zowel het historische als het persoonlijke verhaal een plaats te geven.


WAAROM DEZE ACTIVITEIT BIJZONDER IS

De organisatie wil van 1 november geen klassieke herdenkingsdag maken.

Het uitgangspunt is dat herdenken ook een vorm van erfgoedzorg is.

Wanneer een graf verdwijnt, een rouwprentje verloren gaat of een persoonlijke herinnering niet meer wordt doorgegeven, verdwijnt immers ook een stukje lokale geschiedenis.

Door mensen samen te brengen rond begraafplaatsen, persoonlijke verhalen, foto’s en muziek ontstaat een programma dat tegelijk historisch, cultureel én emotioneel is.

Het is een uitnodiging aan alle Eppegemenaren – en aan iedereen die belangstelling heeft voor lokale geschiedenis – om even stil te staan bij degenen die hen voorgingen.

PRAKTISCHE INFORMATIE

Allerzielen in Eppegem
Zondag 1 november 2026

Begraafplaats Eppegem
aan de kerk van Eppegem

Militaire Begraafplaats Eppegem
Brusselsesteenweg 326-334, 1980 Eppegem

Sint-Clemenskerk Eppegem

14.00 – 16.30 uur
Doorlopende rondleidingen – vrije deelname

17.00 uur
Herdenkingsviering

18.00 uur
Tentoonstelling en gelegenheid tot napraten

Toegang: gratis